Dialog motywujący

1. Klient mówi: „Wiem, że powinienem rzucić palenie, ale papierosy pomagają mi się odprężyć”. Co słyszysz w tej wypowiedzi?

Ambiwalencję — jednocześnie chęć zmiany i powody, by jej nie podejmować. Chcę pomóc mu ją zbadać. Wymówkę, którą trzeba łagodnie zbić argumentami. Brak motywacji — skoro nie chce, nie ma o czym rozmawiać.

2. Pacjent wyraźnie nie chce zmieniać nawyków, a Ty wiesz, że mu szkodzą. Jaka jest Twoja pierwsza reakcja?

Powstrzymuję się od przekonywania i pytam, co on sam o tym myśli — wiem, że naciskanie zwykle budzi opór. Wyliczam mu wszystkie zagrożenia, licząc, że to zadziała. Mówię wprost, że jeśli nic nie zmieni, sam ponosi konsekwencje.

3. Jak najczęściej zadajesz pytania w rozmowie z drugą osobą?

Otwarte — takie, które zachęcają rozmówcę do opowiedzenia własnymi słowami, czego chce i dlaczego. Różnie, często zamknięte, bo szybciej prowadzą do konkretów. Rzadko pytam — wolę od razu podać rozwiązanie.

4. Rozmówca mówi: „Może kiedyś spróbuję ograniczyć alkohol”. Co robisz z tym zdaniem?

Wychwytuję tę wypowiedź o zmianie, odzwierciedlam ją i zachęcam, by rozwinął, co mogłoby go do tego skłonić. Przyjmuję do wiadomości i przechodzę do kolejnego tematu. Traktuję to jako puste słowa, które niczego nie znaczą.

5. Czy potrafisz streścić to, co usłyszałeś/usłyszałaś, tak by rozmówca poczuł się naprawdę zrozumiany?

Tak — parafrazuję i podsumowuję, a ludzie często dopowiadają wtedy coś ważnego. Czasem, ale zwykle skupiam się na tym, co sam/sama chcę powiedzieć. Nie widzę sensu w powtarzaniu tego, co ktoś już powiedział.

6. Kto Twoim zdaniem powinien podjąć decyzję o zmianie w życiu klienta?

Klient — moją rolą jest wzmacniać jego autonomię i wydobywać jego własne powody do zmiany. Wspólnie, ale to ja najlepiej wiem, co będzie dla niego dobre. Specjalista — klient powinien po prostu wykonać zalecenia.

7. Klient reaguje złością: „Wszyscy mi mówią, co mam robić!”. Jak odpowiadasz?

Nie wchodzę w spór, odzwierciedlam jego frustrację i podkreślam, że decyzja należy do niego. Tłumaczę, że wszyscy chcą dla niego dobrze, i wracam do swoich argumentów. Kończę rozmowę — skoro tak reaguje, nie da się z nim pracować.

8. W jakiej pracy chciałbyś/chciałabyś wykorzystać umiejętność prowadzenia rozmów motywujących?

Wszędzie tam, gdzie wspieram ludzi w zmianie — w terapii uzależnień, ochronie zdrowia, pomocy społecznej, kuratorskiej czy edukacji. Tylko sporadycznie, przy trudniejszych rozmowach. Nie mam takiej potrzeby w swojej pracy.

9. Jak podchodzisz do nagrywania lub omawiania własnych rozmów z superwizorem, by doskonalić warsztat?

Chętnie — wiem, że tę metodę opanowuje się przez praktykę i informację zwrotną. Z oporem, ale jeśli trzeba, spróbuję. Nie lubię, gdy ktoś ocenia mój sposób rozmawiania.

10. Co najbardziej motywuje Cię do podjęcia studiów podyplomowych „Dialog motywujący”?

Chęć prowadzenia rozmów, które naprawdę pomagają ludziom znaleźć własną motywację do zmiany, zamiast ich przekonywać. Potrzeba uporządkowania technik rozmowy, które już intuicyjnie stosuję w pracy. Nie jestem pewien/pewna, czy to dla mnie