
Słabe widzenie nie oznacza, że wzrok przestaje być przydatny — z odpowiednim wsparciem można nauczyć się lepiej z niego korzystać. Przygotowują do tego studia podyplomowe „Rehabilitacja wzroku słabowidzących” w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Trzy semestry, 360 godzin zajęć, pracownia pod okiem specjalisty i praktyka — a na końcu możesz sprawdzić, czy praca specjalisty rehabilitacji wzroku to coś dla Ciebie.
Program APS kierowany jest do nauczycieli, wychowawców, pedagogów, optometrystów, ortoptystów i innych specjalistów, którzy chcą pracować z osobami słabowidzącymi w różnym wieku. Celem jest przygotowanie ich do funkcjonalnej oceny widzenia oraz do rozwijania, usprawniania i rehabilitacji wzroku. To studia doskonalące, prowadzone w formie niestacjonarnej i w języku polskim.
Warunkiem przyjęcia jest dyplom studiów I lub II stopnia albo jednolitych w zakresie pedagogiki, pedagogiki specjalnej, psychologii, pracy socjalnej, okulistyki, optometrii, optyki lub innej dziedziny uprawniającej do pracy z dziećmi, młodzieżą albo dorosłymi. Uczelnia oczekuje też stanu zdrowia umożliwiającego naukę oraz sprawnej obsługi komputera — część komunikacji odbywa się drogą elektroniczną, głównie przez pocztę e-mail.
Studia trwają trzy semestry, a wszystkie zajęcia odbywają się stacjonarnie, w formie zjazdów. Program obejmuje 340 godzin zajęć w uczelni oraz 20 godzin praktyki, czyli łącznie 360 godzin i 35 punktów ECTS.
Pierwsza grupa przedmiotów daje podstawy medyczne i psychologiczne. Słuchacze zajmują się:
Wszystkie te przedmioty kończą się egzaminami. Chodzi o to, by przyszły specjalista rozumiał, co dzieje się z układem wzrokowym i jak konkretne schorzenie przekłada się na codzienne funkcjonowanie człowieka.
Trzon programu stanowią przedmioty metodyczne, podzielone według wieku podopiecznych. Osobno omawiane są metody funkcjonalnej oceny wzroku u małych dzieci i dzieci z niesprawnością sprzężoną (38 godzin) oraz u uczniów, młodzieży i dorosłych (36 godzin). Podobny podział dotyczy metod rozwijania i usprawniania wzroku: 30 godzin poświęconych jest najmłodszym i dzieciom z niesprawnością sprzężoną, a 25 godzin starszym uczniom, młodzieży i dorosłym.
Do tego dochodzą zajęcia z metod oceny i adaptacji otoczenia fizycznego oraz wykorzystania pomocy (20 godzin), wczesne wspomaganie rozwoju dziecka z niepełnosprawnością wzroku (15 godzin) i przedmiot o profesjonalizmie w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzroku (10 godzin).
Część praktyczna ma dwa elementy. W pracowni (40 godzin) słuchacze ćwiczą pod indywidualnym nadzorem nauczyciela specjalisty z zakresu rehabilitacji wzroku. Drugi element to 20 godzin praktyki, podczas której samodzielnie prowadzą zajęcia. Takie połączenie pozwala sprawdzić się zarówno pod okiem doświadczonej osoby, jak i bez asekuracji.
Według opisu programu absolwent zna system edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzroku w Polsce wraz z podstawami prawnymi, a także krajowe i międzynarodowe organizacje państwowe i pozarządowe działające w tej dziedzinie. Rozumie dane z dokumentacji okulistycznej, psychologicznej i pedagogicznej oraz zna strategie planowania indywidualnych zajęć z rehabilitacji wzroku. W praktyce chodzi między innymi o umiejętność:
Ważna jest też współpraca z rodziną i opiekunami: specjalista ich wspiera, a w razie potrzeby kieruje do innych fachowców. Dokumentuje również i ewaluuje własne działania edukacyjne i rehabilitacyjne.
Uczelnia wskazuje szeroki wachlarz miejsc zatrudnienia. Absolwenci mogą pracować w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych oraz integracyjnych, w ośrodkach szkolno-wychowawczych dla dzieci niewidomych i słabowidzących, w ośrodkach i zespołach wczesnej interwencji, w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, przychodniach specjalistycznych i szpitalach, a także w pracowniach ortoptycznych, optycznych i optometrycznych. Program ma przygotować do oceny i terapii widzenia osób w każdym wieku, od niemowlęctwa po późną dorosłość.
Do ukończenia studiów potrzebne jest zaliczenie wszystkich przedmiotów — większość z nich kończy się egzaminem — oraz obecność na zajęciach. Dopuszczalna absencja wynosi do 20 procent zajęć z danego przedmiotu. Kwalifikacja kandydatów odbywa się na podstawie analizy złożonych dokumentów. Aktualne zasady kwalifikacji i opłaty warto sprawdzić w serwisie rekrutacyjnym uczelni, bo różnią się między naborami.
„Rehabilitacja wzroku słabowidzących” w APS to trzysemestralne studia podyplomowe dla osób, które mają już przygotowanie pedagogiczne, psychologiczne, okulistyczne lub optyczne i chcą specjalizować się w pracy z osobami słabowidzącymi. Program łączy wiedzę o układzie wzrokowym i rozwoju człowieka z metodyką oceny i usprawniania widzenia, a pracownia i praktyka pozwalają sprawdzić tę wiedzę w działaniu.

10 pytań · dwie minuty