Mediacja szkolna i sądowa

1. Dwóch uczniów pobiło się na przerwie, a wychowawca chce od razu wpisać im uwagi. Jaką alternatywę proponujesz?

Mediację: osobne rozmowy z każdym, a potem wspólne spotkanie, na którym sami wypracują sposób naprawienia szkody i dalszych relacji. Żeby przeprosili się nawzajem w obecności wychowawcy. Nie proponuję niczego, uwagi wystarczą.

2. Rodzic zarzuca nauczycielce niesprawiedliwe ocenianie, a rozmowa w gabinecie dyrektora zamienia się w kłótnię. Jak możesz pomóc jako mediator?

Proponuję spotkanie na neutralnym gruncie, pilnuję zasad rozmowy i pomagam obu stronom przejść od zarzutów do potrzeb, np. jasnych kryteriów oceniania. Tłumaczę rodzicowi, jak działa system oceniania w szkole. Staję po stronie nauczycielki, bo dobrze ją znam.

3. Szkoła chce uruchomić program mediacji rówieśniczych. Co uważasz za kluczowe?

Przeszkolenie uczniów-mediatorów, opiekę dorosłego koordynatora i jasne zasady, które sprawy trafiają do mediacji, a które wymagają interwencji dorosłych. Wybranie uczniów z najlepszymi ocenami i powierzenie im rozwiązywania sporów. Uważam, że uczniowie są za młodzi, by rozwiązywać konflikty.

4. Sąd kieruje do mediacji spór dwóch sąsiadów o granicę działki, którzy od dawna ze sobą nie rozmawiają. Jak zaczynasz?

Kontaktuję się z każdym osobno, wyjaśniam zasady dobrowolności i poufności, a dopiero potem organizuję wspólne spotkanie. Od razu zapraszam obu na wspólne spotkanie. Zakładam, że skoro nie rozmawiają od dawna, mediacja nie ma sensu.

5. W trakcie mediacji jedna ze stron prosi Cię o rozstrzygnięcie, kto ma rację. Co odpowiadasz?

Wyjaśniam, że mediator nie rozstrzyga sporu, tylko pomaga stronom samodzielnie wypracować porozumienie. Mówię, że zastanowię się i odpowiem później. Wskazuję, która strona ma według mnie rację.

6. Uczeń, który doświadczył przemocy ze strony kolegi, boi się spotkania z nim. Jak postępujesz?

Sprawdzam, czy mediacja jest w tej sytuacji bezpieczna; jeśli nie, rezygnuję z niej i razem z pedagogiem wspieram ucznia w inny sposób. Namawiam go, żeby jednak spróbował. Przeprowadzam mediację, bo tak ustalono z dyrekcją.

7. Czy potrafisz zachować spokój, gdy w rozmowie padają podniesione głosy i ostre słowa?

Tak — w takich chwilach skupiam się na wyciszeniu rozmowy i nazwaniu emocji stron. Zwykle tak, choć czasem sam/sama się denerwuję. Nie, w takich sytuacjach wolę wyjść.

8. Strony doszły do porozumienia. Na co zwracasz uwagę, spisując ugodę?

Na to, by zapisy były konkretne, wykonalne i zrozumiałe dla obu stron — kto, co i do kiedy zrobi. Na to, by ugoda była jak najkrótsza. Spisuję ją ogólnikowo, żeby nikogo nie urazić.

9. Co sądzisz o łączeniu pracy z konfliktami w szkole z mediacjami w sprawach kierowanych przez sąd?

To dla mnie atut — umiejętności mediacyjne przydają się w obu środowiskach, a różne rodzaje spraw poszerzają warsztat. Interesuje mnie raczej tylko jedno z tych środowisk. Nie widzę związku między tymi obszarami.

10. Co najbardziej motywuje Cię do podjęcia studiów podyplomowych „Mediacja szkolna i sądowa”?

Chęć pomagania w rozwiązywaniu konfliktów w szkole i poza nią — między uczniami, nauczycielami i rodzicami, a także w sprawach kierowanych przez sąd. Potrzeba lepszego radzenia sobie z konfliktami w mojej obecnej pracy, np. jako nauczyciel, pedagog lub wychowawca. Nie jestem pewien/pewna, czy to dla mnie