Profilaktyka i terapia uzależnień

1. Dyrekcja szkoły prosi Cię o działania profilaktyczne dotyczące alkoholu wśród uczniów. Co proponujesz?

Program oparty na sprawdzonych metodach: rozwijanie umiejętności społecznych, radzenia sobie z presją rówieśników i współpracę z rodzicami. Jednorazową pogadankę o skutkach picia. Pokazanie drastycznych zdjęć, żeby uczniowie się przestraszyli.

2. Czy wiesz, że profilaktyka może być kierowana do różnych grup — do wszystkich, do grup ryzyka i do osób z pierwszymi problemami?

Tak, i interesuje mnie, jak dobierać działania do poziomu ryzyka danej grupy. Coś o tym słyszałem/słyszałam, ale sądziłem/sądziłam, że profilaktyka jest jedna dla wszystkich. Nie — profilaktyka to po prostu ostrzeganie przed nałogiem.

3. Na pierwszym spotkaniu klient mówi, że przyszedł tylko dlatego, że kazała mu żona. Jak pracujesz?

Szanuję jego ambiwalencję, wzmacniam motywację rozmową o tym, co jest dla niego ważne, i nie naciskam na deklaracje. Tłumaczę, że bez własnej motywacji terapia ma małe szanse, ale go nie odsyłam. Odsyłam go, dopóki sam nie zechce się leczyć.

4. Na zajęciach grupy terapeutycznej jeden z uczestników dominuje rozmowę, a pozostali milkną. Co robisz?

Łagodnie, ale stanowczo moderuję rozmowę, odwołuję się do zasad grupy i zapraszam do głosu pozostałych. Czekam, aż grupa sama sobie z tym poradzi. Ostro upominam go przy wszystkich.

5. Rodzic nastolatka pyta, jak rozpoznać, że dziecko sięga po substancje psychoaktywne. Jak odpowiadasz?

Opowiadam o możliwych sygnałach, ale przede wszystkim o tym, jak budować rozmowę i zaufanie oraz gdzie szukać pomocy. Podaję listę objawów, które warto obserwować. Radzę przeszukać pokój dziecka bez jego wiedzy.

6. Klient kończy terapię i pyta, co może zrobić, by utrzymać trzeźwość. Co mu proponujesz?

Wspólnie tworzymy plan zapobiegania nawrotom: rozpoznawanie sytuacji ryzyka, sposoby radzenia sobie z głodem i sieć wsparcia. Zachęcam go, by po prostu unikał alkoholu. Mówię, że skoro skończył terapię, to problem jest już za nim.

7. W pomocy osobom uzależnionym ważna jest współpraca z innymi specjalistami. Jak to widzisz?

Chętnie współpracuję z lekarzami, psychologami, pracownikami socjalnymi i kuratorami, bo uzależnienie dotyka wielu sfer życia. Współpracuję, gdy jest taka konieczność. Wolę działać sam/sama — inni tylko przeszkadzają.

8. Gmina planuje kampanię dotyczącą nadmiernego korzystania z ekranów przez dzieci. Co jest dla Ciebie ważne?

Dopasowanie przekazu do odbiorców, włączenie rodziców i szkół oraz promowanie atrakcyjnych alternatyw, a nie tylko zakazów. Wydrukowanie i rozdanie ulotek. Uznanie, że to nie jest prawdziwy problem i szkoda na to środków.

9. Jak radzisz sobie, gdy efekty Twojej pracy są niewidoczne lub przychodzą bardzo powoli?

Wiem, że zdrowienie to długi proces — doceniam małe kroki i korzystam ze wsparcia superwizora, by nie stracić motywacji. Bywa mi ciężko, ale staram się nie poddawać. Szybko tracę zapał i myślę o zmianie zajęcia.

10. Co najbardziej motywuje Cię do podjęcia studiów podyplomowych „Profilaktyka i terapia uzależnień”?

Chęć skutecznego zapobiegania uzależnieniom i profesjonalnego wspierania osób uzależnionych w zdrowieniu. Potrzeba lepszego radzenia sobie z problemem uzależnień, z którym spotykam się w pracy. Nie jestem pewien/pewna, czy to dla mnie